როგორ მართავს სამხრეთ კორეა COVID-19-ის გამო შექმნილ კრიზისულ მდგომარეობას

კორონავირუსი
COVID-19-ის შემთხვევების ზრდის ტემპი უკვე მცირდება ზოგიერთ აზიურ ქვეყანაში
დადასტურებული შემთხვევებისა და გასული დროის კორელაციის ამსახველი გრაფიკი, ლოგარითმული სკალით, რომელიც ეპიდემიის გავრცელების შენელების ტენდენციას ასახავს რიგ აზიურ ქვეყანაში. თითოეული ნაზრდი Y-ღერძზე გამოსახავს ათჯერ გადიდებულ ზრდას.
კორონავირუსის სტატისტიკა
გაითვალისწინეთ

ლოგარითმული სკალა ხაზს უსვამს ცვლილების სიჩქარეს და გვეხმარება დიდი დიაპაზონის რიცხვების უკეთ წარმოდგენაში.

წყაროCenter for Systems Science and Engineering at Johns Hopkins University

საავტორო უფლება: Stephanie Adeline/NPR

რაც შეეხება ამ კვირას, სამხრეთ კორეამ ახლახანს დაადასტურა კორონავირუსის 9000 შემთხვევა, რაც მას ათავსებს საერთო შემთხვევების ტოპ ათეულში.

თუმცა, სამხრეთ კორეა გამოირჩევა ამ ქვეყნებისაგან: ჯანდაცვის ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ბოლო პერიოდში ამ ერმა მოახერხა საგრძნობლად შეემცირებინა ახალი შემთხვევების აღმოცენება. ასევე თვალსაჩინოა ისიც, რომ ქვეყანამ მარტივად მოახერა ეპიდემიის გავრცელების პირობებში ემართა კრიზისული სიტუაცია მკაცრი, სასტიკი იზოლაციის სტრატეგიების გატარების გარეშე, მაშინ როდესაც მსოფლიოს უდიდესი ნაწილი, სწორედ ამ უკანასკნელ ზომებს მიმართავს.

მაიკ რაიანი, მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ჯანდაცვის გადაუდებელი სიტუაციების პროგრამის ხელმძღვანელი აცხადებს: „ჩვენ ვიხილეთ ისეთი ქვეყნების მაგალითები, როგორიც სინგაპური და [სამხრეთ] კორეაა, სადაც მთავრობებმა არ მიმართეს ისეთ ზომებს, რომ დაეხურათ ყველაფერი. მათ მიიღეს ტაქტიკური გადაწყვეტილებები სკოლების, გადაადგილებების შესახებ და შეძლეს წინსვლის შენარჩუნება განსაკუთრებით მკაცრი ღონისძიებების გატარების გარეშე“.

მიმდინარე კვირას, ჟურნალისტებთან საუბრისას რაიანმა განაცხადა, რომ იმ ქვეყნებმა, რომლებმაც სამხრეთ კორეის და სინგაპურის მსგავსად იმოქმედეს  ვირუსზე ფართოდ შემოწმების, იზოლირებული შემთხვევების და კარანტინის საეჭვო შემთხვევების კუთხით, მოახერხეს რომ წარმატებით ემართათ ვირუსის გადაცემა.

პრეზიდენტმა ტრამპმა ასევე შეაქო სამხრეთ კორეა ჯანდაცვის კრიზისთან გამკლავებაში და ასევე სთხოვა პრეზიდენტ მუნ ჯე-ინს გაეწია დახმარება აშშ-სთვის სამედიცინო აღჭურვილობის მიწოდებით ეპიდემიის გავრცელებასთან საბრძოლველად.

მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ხელმძღვანელმა ტედროს ადჰანომ გებრეიესუსმა მოუწოდა მსოფლიოს სხვა ქვეყნებს „გაითაისეთ სამხრეთ კორეის და სხვა ადგილების მაგალითი“ მათ კორონავირუსის წინააღმდეგ ბრძოლისათვის

სამხრეთ კორეის საგარეო საქმეთა მინისტრი კანგ კიუნგ ვჰა, გასულ კვირას BBC-სთან ინტერვიუში აცხადებს რომ სამხრეთ კორეის წარმატების მთავარი გასაღები იყო ის რომ, მათ დაიწყეს ტესტირება, იქამდე სანამ ვირუსით ინფიცირების შემთხვევები მნიშვნელოვან რიცხვს მიაღწევდა.

„იანვრის შუა რიცხვებში, ჩვენი ქვეყნის ჯანდაცვის სფეროს წარმომადგენლებმა სწრაფად დაიწყეს კვლევის ინსტიტუციებთან კოორდინირებული მუშაობა [რათა შეექმნათ ტესტი]“ თქვა კანგმა. „და შემდეგ მათ ეს შედეგები ფარმაცევტულ კომპანიებს გაუზიარეს, რომელთაც შემდეგ აწარმოეს რეაგენტი [ქიმიური ნივთიერება] და აღჭურვილობა, რომელიც სწრაფი ტესტის ჩატარებისთვისაა საჭირო“.

ასე რომ, თებერვალში დეგუს რელიგიური სექტის წევრების დაავადების პროცესის გამომჟღავნებიდან, კორეა უკვე ადასტურებს რომ ეს COVID-19-ის ფართომასშტაბიანი შემთხვევაა მათ ქვეყანაში.

კანგი ასევე აცხადებს: „ტესტრება უმთავრესია, ვინაიდან ის მიგვიძღვება შემთხვევების ადრეულ აღმოჩენამდე და შესაბამისად მინიმუმამდე ამცირებს მომდევნო გავრცელების საფრთხესაც“. და ის ასევე აძლევს საშუალებას ჯანდაცვის სფეროს წარმომადგენლებს სწრაფად გადაიყვანონ ვირუსის მატარებელი ადამიანი იზოლაციურ პირობებში და ჩაუტარონ შესაბამისი მკურნალობა.

ჰონგ კონგი და სინგაპურმაც გაიზიარა აღნიშნული გამოცდილება ამ ეპიდემიის საპასუხოდ.

მათ აგრესიულ ტესტირებას მიმართეს შემთხვევების იდენტიფიცირებისათვის – ისინი არამხოლოდ ტესტავდნენ ისეთ ადამიანებს, რომლებსაც ავადობა უფიქსირდებოდათ, თუმცა ასევე სუსტ და საეჭვო შემთხვევებსაც კი. მათ სავარაუდო სიმპტომების მქონე ათობით ათასი ადამიანი მოაქციეს საკარანტინო ზონებში.

უმრავლესობა იმ ადამიანებისა, რომლებსაც საკარანტინო პირობების სახლის პირობებში მოწყობა ებრძანათ, სრულებით ჯანმრთელად გრძნობს თავს და არასოდეს გამხდარან ავად, მაგრამ ის მცირე ოდენობა ადამიანებისა, რომელთაც სიმპტომები უვითარდებათ, ექვემდებარებიან შემდგომში სწრაფად იზოლირებას. თედროსი ამას ვირუსის ჩანასახშივე პრევენციად აფასებს და ამბობს რომ ეს საუკეთესო გზაა მისი საზოგადოებაში გადაცემის თავიდან ასარიდებლად.„

ჰონგ კონგმა ასევე გასაოცარი სისწრაფით უპასუხა ეპიდემიის გავრცელებას, მის პირველსავე დღეებში. 2019 წლის 31 დეკემბერს, ჰონგ კონგის ჯანდაცვის ცენტრმა, ქალაქის ჯანმრთელობის დეპარტამენტმა საკუთარ ექიმებს მოუწოდა განსაკუთრებულად დაკვირვებოდნენ ისეთ პაციენტებს, რომელთაც აღენიშნებოდათ სიცხე, მწვავე რესპირაციული დაავადებები, პნევმონია ან/და სუნთქვის უკმარისობა – და ნაწილობრივ ისეთ პაციენტებს, რომელთაც გააჩნდათ ჩინეთის ქალაქ ვუჰანში მოგზაურობის ისტორია, ბოლო პერიოდში, რომელიც პანდემიის საწყისი ეპიცენტრია. ამ კრიზისის წინ მაღალსიჩქარიანი სარკინიგზო ხაზი გაიხსნა სწორედ ჰონგ კონგის საქმიანი რაიონიდან ვუჰანისკენ (იგი 30 იანვარს დაიხურა და მას შემდეგ არ გახსნილა).

კიდევ ერთი რამ, რაც აერთიანებს სამხრეთ კორეას, ჰონგ კონგსა და სინგაპურს, ამ სიტუაციაში გახლავთ ის, რომ მათ მოახერხეს კვლავ შეინარჩუნონ მუშა მდგომარეობაში უმრავლესობა საწარმოების, სავაჭრო მოლებისა და რესტორნებისა. სინგაპურს სკოლებშიც კი არ შეუწყვეტია სასწავლო პროცესი, მაშინ როდესაც დანარჩენმა მსოფლიომ სწორედ ეს გააკეთა პირველ რიგში.

იაპონია კიდევ ერთი აზიური ქვეყანაა, რომელიც გამორჩეულია თავისი საპასუხო ქმედებით. მართალია იაპონიის მოსახლეობა სამხრეთ კორეის მოსახლეობას რაოდენობით ორჯერ აჭარბებს და ასევე მჭიდრო კავშირი აქვს ჩინეთთან, მაგრამ აქ დაფიქსირებულ შემთხვევათა რიცხვი ბევრად უფრო მცირეა – ხუთშაბათის მონაცემებით, ოდნავ აჭარბებს 1000-ს. იაპონია სამხრეთ კორეის მსგავსად ასე ფართოდ არ ახდენდა მოსახლეობის ტესტირებას, მაგრამ როგორც ჩანს, ახერხებს საზოგადოებაში გავრცელების აღკვეთას სწორედ იმ გზით რომ ზუსტად ახდენს დაინფიცირებულის ვინაობის იდენტიფიცირებას და შემდეგ თვალყურს ადევნებს მათ კონტაქტებს.

მიუხედავად იმისა რომ აზია ასე წარმატებით უმკლავდება ეპიდემიას, რამდენიმე ადგილას აღმოჩენილ იქნა ევროპიდან შესული შემთხვევებიც. ამ კვირას, მაშ შემდეგ რაც სინგაპურში ჩაფრენილი ადამიანების გამო ავადობის მაჩვენებელი გაიზარდა ამ ქვეყანაში, დაანონსდა ახალი შეზღუდვები მოგზაურებზე და აეკრძალა ყველა მოკლევადიან ვიზიტორს ქვეყანაში შესვლა.

„გამკაცრებული სასაზღვრო ნორმები უზრუნველყოფს სინგაპურის რაც შეიძლება დაცულ ადგილად შენარჩუნებას“ წერს სინგაპურის განათლების მინისტრი ონგ იე კუნგი თავის ფეისბუქ პოსტში. მან თქვა რომ შემოსვლის წესების საგრძნობლად გამკაცრების შემდეგ „ისეთი ყოველდღიური აქტივობებიი, როგორიცაა სამსახურში სიარული, საზოგადოებრივ თავშეყრის ადგილებში კვება და სკოლაში მისვლა, ჩვეულებრივ შეიძლება გაგრძელდეს“.

მან არგუმენტირებულად დაასაბუთა, რომ ბავშვები ბევრად უფრო დაცული და უფრო პროდუქტიულნი არიან სკოლებში და სკოლების დახურვა მნიშვნელოვან ტვირთად დააწვება დასაქმებულ ადამანებს, მათ შორის ჯანდაცვის სფეროს მუშაკებს.

„ჩვენი ჯანდაცვის სისტემის სიძლიერის შენარჩუნება გახლავთ პირველხარისხოვანი ბრძოლის იარაღი COVID-19-თან საბრძოლველად“ – თქვა მან. ჩვენი წინა ხაზზე მებრძოლი ჯარისკაცები უფრო დაზღვეულად იგრძნობენ თავს მაშინ, როდესაც მათი შვილები სკოლაში, დაცულ და ჯანსაღ გარემოში, შესაბამისად დაკავებულნი იქნებიან“.

მან ასევე უარყო ის აზრი რომ სკოლები შეიძლება ვირუსის საკვებ ველად იქცეს, მისი თქმით არსებობს მცირე „მტკიცებულება იმისა, რომელიც აჩვენებს რომ ახალგაზრდები წარმოადგენენ ვირუსის გამავრცელებლებს. რეალურად, სურათი საწინააღმდეგოა, ახალგაზრდები სწორედ მოზრდილებისგან ინფიცირდებიან, საკუთარ სახლებში“. (ჯანდაცვის ისეთი სააგენტოები, როგორიცაა მაგალითად დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრები აღნიშნავენ რომ მიუხედავად იმისა რომ ბავშვები ხშირად უფრო სუსტ სიმპტომებს ავლენენ, ვიდრე მოზრდილები „ჯერ კიდევ ბევრი საკითხია შესასწავლი, რაც აღწერს ამ დაავადების გავლენას ბავშვთა კონტიგენტზე“).

ჰონგ კონგის, სინგაპურისა და სამხრეთ კორეის კიდევ ერთი მსგავსება მდგომარეობს იმაში, რომ მათ წარსულში ჰქონიათ კორონავირუსის ეპიდემიის ცუდი გამოცდილება. ჰონგ კონგი და სინგაპური 2003 წელს SARS-ით ძლიერ დაზარალდა და სამხრეთ კორეა, ფაქტობრივად გააჩერა, MERS-ის ეპიდემიამ 2015 წელს.

მათი წარსული გამოცდილების გამოცაა, შესაძლოა ოფიციალური პირების უფრო აგრესიული რეაქცია COVID-19-ის წინააღმდეგ და ამიტომაც უფრო მეტად ცდილობს მოსახლეობაც დათანხმდეს ინვაზიურ ზომებს ვირუსის შეკავებისთვის.

სამხრეთ კორეამ სათვალთვალო კამერების, მობილური ტელეფონების და საკრედიტო ბარათების ტრანზაქციების ბევრი მონაცემი გამოიყენა საეჭვო შემთხვევების სოციალური კავშირების დასადგენად. ჰონგ კონგი გამოსცემს დეტალურ ინფორმაციას თითოეულ საღამოს, ყოველი ახალი დადასტურებული შემთხვევის შესახებ. მაშინ როდესაც ჰონგ კონგი ასაიდუმლოებს ინფიცირებულთა ვინაობას, ჯანდაცვის წარმომადგენლები აცხადებენ თითოეული ადამიანის ასაკს, სქესს, ქუჩის მისამართს, სამედიცინო სიმპტომებს და ხშირად მის ზუსტ სამუშაო ადგილსაც. ეს საშუალებას აძლევს სხვა მოქალაქეებს, განსაზღვრონ, ყოფილან თუ არა მათთან კონტაქტში.

მაგალითად, თებერვლის ბოლოს ჯანდაცვის დეპარტამენტმა გამოაცხადა რომ 55 წლის მოხუცი KFC-ის რესტორნის მზარელი ნორს ფოინთის სამეზობლოში, ქინგს როუდზე აღმოჩნდა ინფიცირებული. დეპარტამენტმა დაარწმუნა მაცხოვრებლები, რომ კულინარიული ზეთის სიცხე აუცილებლად მოკლავდა კორონავირუსს და ის რომ პატრონები არ განიხილებოდნენ ვირუსიან ადამიანთან კონტაქტის რისკის მქონედ. სწრაფი კვების ობიექტი კი დაუყოვნებლივ დაიკეტა და დღემდე არ გახსნილა. კარზე კი მენეჯმენტის მიერ გამოკრულია ნიშანი რომ მიმდინარეობს ობიექტის საფუძვლიანი დასუფთავების სამუშაოები.

კვლავ თებერვალში, ერთ ერთი ახლად დიაგნოზირებული პაციენტი გახლდათ 75 წლის მოხუცი მამაკაცი, რომელიც ტუენ მუნში სივიუ გარდენის პირველ ბლოკში ცხოვრობდა. მას 25 იანვარს განუვითარდა პირველი სიმპტომები, როგორც ჯანდაცვის დეპარტამენტი აცხადებს. 18 თებერვლამდე, ტუენ მუნის ჰოსპიტალში იზოლაციაში გადაყვანამდე, ის ყოველ დილით საუზმობდა ჰოი ტინ გარდენის რესტორანში, რომელიც მდებარეობს სამ შინგის ქუჩის 5 ნომერში – გამონაკლისია 15 თებერვალი, როდესაც ის იქ არ მისულა რაღაც მიზეზის გამო. რეპორტის მიხედვით, ასევე ირკვევა რომ მისი მეუღლეც, 83 წლის ასაკში დაინფიცირდა კორონავირუსით, თანაც ერთი დღით ადრე.

ჯანდაცვის დეპარტამენტი ასევე აქვეყნებს ტაქსის იმ მძღოლთა სანომრე ნიშნებს, რომლებსაც დაუდასტურდათ აღნიშნული ვირუსი და ასევე ბოლოს ჩამოსულ, დაინფიცირებულ მოგზაურთა ფრენის ნომრებს – კვლავ, იმ მიზნით რომ მოქალაქეებმა განსაზღვრონ, ჰქონიათ თუ არა მათ კონტაქტი აღნიშნულ პირებთან. სინგაპურში პოოლიცია ჯანდაცვის სამინისტროსთან კოორდინირებულად იკვლევს შემთხვევათა კავშირებს რათა განსაზღვრონ გადაცემის ჯაჭვი. სინგაპური ასევე ახდენს ამ ინფექციებს დეტალიზებას საჯაროდ, იმის იმედით რომ სხვა პასუხისმგებლობის მქონე ადამიანები თავად მიმართავენ ჯანდაცვის უწყებებს, თუ მათ აღმოაჩინეს დადასტურებულ შემთხვევასთან რაიმე კონტაქტი.

ჰონგ კონგის, იაპონიის, სინგაპურის და სამხრეთ კორეის მიერ ინფექციის ყველა შესაძლო შემთხვევის გამოძებისა და იზოლაციის კუთხით გაწეული აგრესიული ძალისხმევა არის ზუსტად ის, რასაც მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია მოუწოდებს დანარჩენ მსოფლიოს, ჯერ კიდევ იანვრიდან მოყოლებული.

მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის წარმომადგენელი მარია ვან კერქოვმა ამ კვირას განაცხადა რომ ქვეყნებს უწევთ ასობით და ათასობით ახალი შემთხვევების გამკლავება, ყოველდღიურად „ყველა შემთხვევის პოვნა“ კი უფრო რთულდება.

„ჩვენ გვესმის თქვენი. ეს ნამდვილად დაუძლეველი ჩანს, მაგრამ ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია ყველა ამ ქვეყნის გამოცდილების გაზიარება და დანახვა იმისა, რაც მათ გააკეთეს ეპიდემიოლოგიური თვალსაზრისით, საკუთარ ქვეყანაში და მათგან სწავლა“ – განაცხადა ოთხშაბათს ვან კერქოვმა.